منتشر شده در : 1405/08/26
باز دید ها:18
برگزاری سمینار علمی «جایگاه تفسیر قرآن به قرآن در تفسیر المیزان و مقایسه آن با دیگر منابع تفسیری» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان
🔰برگزاری سمینار علمی «جایگاه تفسیر قرآن به قرآن در تفسیر المیزان و مقایسه آن با دیگر منابع تفسیری» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان
📙سمینار علمی با عنوان «جایگاه تفسیر قرآن به قرآن در تفسیر المیزان و مقایسه آن با دیگر منابع تفسیری» روز دوشنبه تاریخ 1405/8/25 در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان با حضور اساتید و دانشجویان برگزار گردید.
در این سمینار، آقای سید عزتالله احمدی، آقای عبدالاحد مسلم، آقای سید مصطفی سادات و مولوی عبدالخلیل خلیلی بهعنوان کارشناسان علمی حضور داشتند و دبیری جلسه را آقای سجادعلی حیدری بر عهده داشت.
این نشست پس از تلاوت آیاتی چند از کلامالله مجید توسط قاری عبدالمجید فلاح آغاز شد. در ادامه، آقای حیدری ضمن معرفی محورهای اصلی سمینار، از آقای سید مصطفی سادات دعوت کرد تا درباره جایگاه روش تفسیر قرآن به قرآن در تفسیر المیزان و مقایسه آن با تفسیر الدر المنثور، اثر جلالالدین سیوطی، به ایراد سخن بپردازد.
آقای سید مصطفی سادات در آغاز سخنان خود، به برخی از وجوه اشتراک دو تفسیر المیزان و الدر المنثور اشاره کرد و سپس تفاوتهای اساسی آنها را مورد بررسی قرار داد. وی با تأکید بر اینکه رویکرد محوری علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، تفسیر قرآن به قرآن است، خاطرنشان کرد که علامه از روایات نیز بهعنوان مستندات و شواهدی برای تعمیق و تکمیل فهم آیات قرآن بهره برده است. در مقابل، رویکرد اصلی جلالالدین سیوطی در تفسیر الدر المنثور، رویکرد روایی است و استفاده از روش تفسیر قرآن به قرآن در این اثر بیشتر بهصورت ضمنی و در کنار روایات صورت گرفته است.
در ادامه، مولوی عبدالخلیل خلیلی به مقایسه تفسیر المیزان با تفسیر روح المعانی، اثر آلوسی، پرداخت. وی جامعنگری و توجه به دیدگاهها و نظریات گوناگون تفسیری را از نقاط قوت و ویژگیهای برجسته هر دو اثر برشمرد و بیان کرد که تفاوت اصلی این دو تفسیر را باید در مبانی و روشهای تفسیری مفسران آنها جستوجو کرد. به گفته وی، هرچند هر دو تفسیر از ظرفیتهای علمی و تفسیری گستردهای برخوردارند، اما روش تفسیر قرآن به قرآن در المیزان جایگاه محوری و ساختاری دارد؛ در حالی که تفسیر روح المعانی بیشتر بر رویکردهای ادبی، بلاغی و لغوی استوار است و از آیات مرتبط نیز در کنار دیگر شیوههای تفسیری بهره میگیرد.
پس از آن، آقای عبدالاحد مسلم به بررسی تطبیقی تفسیر المیزان و تفسیر المنیر، اثر وهبه زحیلی، پرداخت. وی ضمن اشاره به زندگی علامه طباطبایی و معرفی شخصیت علمی و جایگاه برجسته ایشان در جهان اسلام، خاطرنشان کرد که علامه از جمله مفسران برجسته و فیلسوفان اسلامی بود که در برابر اندیشههای مادیگرایانه ایستادگی کرد. به گفته وی، تلاش برای دفاع عقلانی از اسلام و تبیین مبانی فلسفه اسلامی در برابر فلسفه ماتریالیستی، از زمینههای مهم توجه علامه به مباحث فلسفی بود و این رویکرد در تفسیر المیزان نیز بازتاب یافته است. استاد مسلم افزود که هدف اصلی علامه در این اثر، تبیین دقیق، علمی، مستدل و عقلانی مبانی اعتقادی و معارف قرآنی بوده است.
در بخش پایانی سمینار، آقای سید عزتالله احمدی ضمن گرامیداشت یاد و مقام علمی علامه طباطبایی، به برخی از نوآوریهای تفسیری ایشان در تفسیر المیزان پرداخت. وی محوریتبخشیدن به روش تفسیر قرآن به قرآن و ارتقای آن به یک روش مستقل و نظاممند تفسیری را از مهمترین نوآوریهای علامه برشمرد. استاد احمدی همچنین جامعنگری، بهرهگیری از روشهای روایی و عقلی، توجه به مباحث اجتماعی، بررسی سیاق آیات و تبیین ارتباطات موضوعی میان آیات را از دیگر ویژگیها و نوآوریهای ارزشمند المیزان دانست.