منتشر شده در : 1405/03/16
باز دید ها:10
سمینار آگاهیدهی برای استادان و محصلان پوهنحی علوم اسلامی
برگزاری سمینار آگاهیدهی برای استادان و محصلان پوهنحی علوم اسلامی
سمینار آگاهی دهی برای استادان و محصلان پوهنحی علوم اسلامی نمایندگی در روز شنبه تاریخ 1405/3/16 در سالن همایش های نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان با سخنرانی مولوی روحان الدین رشید آمر دعوت و ارشاد پوهنتون برگزار گردید.
ایشان در سخنان خویش گفتند: اخلاق در اسلام، مغز و هسته اصلی دینداری است. پیامبر اکرم (ص) هدف از بعثت خود را تکمیل مکارم اخلاقی معرفی کردهاند. اخلاق انسان مسلمان تنها یک توصیه رفتاری ساده نیست؛ بلکه بازتابی مستقیم از ایمان، عقیده و پایبندی او به دستورهای الهی و سنت نبوی است. یک مسلمان واقعی کسی است که زیبایی ایمان خود را در برخورد با دیگران، خانواده و جامعه به نمایش بگذارد.
اخلاق مسلمان در پیشگاه قرآن کریم
قرآن کریم به عنوان منبع اصلی هدایت، چهارچوبهای دقیقی برای اخلاق مسلمان ترسیم کرده است. خداوند در آیات متعدد، مومنان را به صفاتی دعوت میکند که صلح، عدالت و محبت را در جامعه گسترش دهند:
- راستگویی و صداقت: خداوند در سوره توبه میفرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ» (ای کسانی که ایمان آوردهاید، از خدا پروا کنید و با راستگویان باشید). صداقت، پایهترین رکن اخلاق یک مسلمان است.
- گذشت و فروتنی: در سوره فرقان، بندگان خداوند رحمان کسانی معرفی شدهاند که با آرامش و تواضع روی زمین راه میروند: «وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا». همچنین قرآن در سوره آلعمران، کنترل خشم و گذشت از مردم را از ویژگیهای نیکوکاران میداند.
- عدالت و انصاف: مسلمان موظف است حتی با دشمنان خود نیز با عدالت رفتار کند. سوره مائده تاکید میکند که دشمنی با یک گروه، نباید شما را به بی عدالتی بکشاند: «وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ».
اخلاق مسلمان در روایات
در منابع حدیثی اهل سنت (مانند صحیح بخاری و صحیح مسلم)، روایات بیشماری درباره اهمیت اخلاق وجود دارد. پیامبر اسلام (ص) خود بالاترین الگو برای انسانها بودند؛ همانطور که قرآن میفرماید: «وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ» (و یقیناً تو دارای اخلاق عظیمی هستی).
- معیار کامل شدن ایمان: رسول الله (ص) فرمودند: «أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا» (کاملترین مومنان از نظر ایمان، خوشاخلاقترینِ آنهاست). این حدیث نشان میدهد که عبادات ظاهری بدون اخلاق نیکو، کامل نیستند.
- خیرخواهی و مهربانی: در حدیثی دیگر آمده است: «المسلم من سلم المسلمون من لسانه ویده» (مسلمان کسی است که مسلمانان از زبان و دست او در امان باشند). این تعریف، امنیت و آرامش جامعه را به اخلاق فردی مسلمان گره میزند.
- سنگینی اخلاق در ترازوی اعمال: پیامبر (ص) فرمودند که هیچ چیزی در روز قیامت در ترازوی اعمال بنده مومن، سنگینتر از اخلاق نیکو نیست و خداوند شخص بدزبان و زشتکردار را دوست ندارد.
ابعاد اخلاق عملی مسلمان
اخلاق مسلمان شامل سه بخش اصلی میشود: رابطه با خدا (اخلاص و توکل)، رابطه با خود (پاکدامنی و عزت نفس) و رابطه با جامعه. در بخش اجتماعی، مسلمان به صله رحم، نیکی به والدین، رعایت حقوق همسایگان، امانتداری، دوری از غیبت، تهمت و تجسس در امور دیگران شناخته میشود. اخلاق اسلامی باعث ساختن جامعهای پویا، همدل و سرشار از امنیت میشود. در نهایت، اخلاق انسان مسلمان، بزرگترین ابزار برای دعوت عملی دیگران به دین مبین اسلام است.
