برگزاری نشست علمی «مسئولیت بین المللی دولت میزبان در اعطای پایگاه نظامی به متجاوز» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان

✳️برگزاری نشست علمی «مسئولیت بین المللی دولت میزبان در اعطای پایگاه نظامی به متجاوز» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان
🔵نشست علمی با عنوان «مسئولیت بین المللی دولت میزبان در اعطای پایگاه نظامی به متجاوز» روز دوشنبه تاریخ 1405/2/15در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان با حضور اساتید و محصلان برگزار گردید.
در این نشست علمی آقایان محمدعارف فصیحی دولتشاهی و علی‌مدد فهیمی کارشناسان و آقای الله‌نظر مفکر خسروی دبیرعلمی بودند.
جلسه با تلاوت قرآن کریم توسط آقای سید هاشم یوسفی آغاز شد. سپس آقای الله‌نظر مفکر خسروی، دبیر علمی نشست، به‌عنوان مقدمه ورود به بحث بیان کرد که حفظ صلح و امنیت بین‌المللی یکی از مهم‌ترین اهداف حقوق بین‌الملل معاصر است. پس از تأسیس سازمان ملل متحد، اصل منع توسل به زور و جلوگیری از تجاوز به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین اصول این نظام حقوقی مورد پذیرش قرار گرفت. افزون بر قواعد حقوقی، دین مقدس اسلام نیز همواره بر عدالت، جلوگیری از ظلم و عدم همکاری با متجاوزان تأکید کرده است؛ چنان‌که خداوند متعال در سوره مائده، آیه دوم می‌فرماید: «وَلا تَعاوَنوا عَلَى الإِثمِ وَالعُدوان».
در ادامه آقای محمد عارف فصیحی دولت‌شاهی، کارشناس اول، در پاسخ به این پرسش که در چه شرایطی وضعیت حقوقی یک دولت از «میزبانی صرف پایگاه نظامی» به «مشارکت در فعل متخلفانه بین‌المللی» تغییر می‌یابد، بیان داشت که در حقوق بین‌الملل معاصر، اصل بر مسئولیت‌پذیری دولت‌ها است و رفتار آنان باید مطابق با هنجارهای پذیرفته‌شده بین‌المللی باشد. همان‌گونه که هیچ دولتی حق تجاوز به دولت دیگر را ندارد، حمایت مستقیم یا غیرمستقیم از چنین تجاوزی نیز ممنوع است.
ایشان تصریح کرد که اگر دولت میزبان آگاهانه امکانات، زیرساخت‌ها یا قلمرو خود را در اختیار دولت متجاوز قرار دهد و این اقدام در وقوع یا تداوم تجاوز مؤثر باشد، دیگر نمی‌توان آن را صرفاً میزبان بی‌طرف دانست، بلکه چنین رفتاری نوعی معاونت در عمل متخلفانه بین‌المللی محسوب می‌شود. در این صورت، علاوه بر دولت متجاوز، دولت میزبان نیز در قبال خسارات وارده به دولت ثالث دارای مسئولیت بین‌المللی خواهد بود و باید پاسخگوی پیامدهای حقوقی آن باشد.
سپس آقای علی مدد فهیمی، کارشناس دوم، در پاسخ به این پرسش که آیا صرف اعطای پایگاه نظامی به یک دولت خارجی می‌تواند موجب مسئولیت بین‌المللی دولت میزبان شود یا خیر، اظهار داشت که صرف وجود پایگاه نظامی یا اجازه استفاده از آن برای تحقق مسئولیت کافی نیست، بلکه باید عناصری همچون آگاهی دولت میزبان، میزان کنترل و امکان نظارت بر فعالیت‌های نظامی، نوع همکاری و ماهیت عملیات نظامی مورد بررسی قرار گیرد.
ایشان افزود که اگر دولت میزبان با آگاهی از استفاده غیرقانونی از پایگاه نظامی، زمینه بهره‌برداری را فراهم سازد یا در عملیات نظامی نقش فعال داشته باشد، مسئولیت آن تقویت می‌شود. همچنین اگر عملیات نظامی خارج از چارچوب دفاع مشروع یا بدون مجوز شورای امنیت انجام شود و متضمن تجاوز یا نقض قواعد آمره بین‌المللی باشد، دولت میزبان نیز ممکن است به‌عنوان معاون یا تسهیل‌کننده در عمل متخلفانه شناخته شود.