همزمان با میلاد نبی مکرم اسلام(ص) و هفته وحدت، نشست علمی «راهکارهای عملی پیامبر اسلام ^(صدر تحول جامعه جاهلی به جامعه اسلامی » در تاریخ23/7/1401 در سالن دفاعیه نمایندگی جامعه المصطفی‌(ص) العالمیه – افغانستان برگزار گردید. این نشست همزمان به‌صورت آنلاین برای کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز پخش شد.

در ابتدا، قاری محترم جناب استاد غلام‌علی احمدی با تلاوت آیاتی چند از کلام‌الله مجید فضای نشست را معطر و روحانی نمود. سپس سرکار خانم شکوفه علوی دبیر نشست در جایگاه قرار گرفت. وی از کارشناسان برنامه خواست که درجایگاه تشریف بیاورند.

دبیر نشست ضمن عرض خیر مقدم به حضار و کارشناسان نشست، از دکتر احمدی خواست که طرح بحث نماید. معاون فرهنگی دانشکاه در گام نخست، به توصیف و تحلیل وضعیت فرهنگی و اجتماعی جامعه عرب قبل از اسلام و زمان بعثت پرداخت. وی با ارجاع به کتب و اسناد معتبر موجود، مدعی شد که جامعه عرب جاهلی در اوج انحطاط اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی قرار داشت؛ جنگ‌های خونین طولانی مدت میان قبایل عرب، زنده به‌گورکردن دختران، بی‌سوادی مطلق، فقدان نظام سیاسی متمرکز باعث شده بود که عرب‌های شبه جزیره عربستان آن زمان در حاشیه دو تمدن بزرگ روم و ایران در گمنامی و انزوا قرار گیرد.

دکتر احمدی خاطرنشان نمود که پیامبر مکرم اسلام (ص) برای عبور دادن جامعه جاهلی آن زمان به جامعه اسلامی اقدامات متعددی انجام داد. در این بین مهمترین اقدام پیامبر (ص) ایجاد تحول فرهنگی بود. تحول فرهنگی عظیمی که به تحولات عظیم اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نیز منجر شد.

سپس دکتر محمدآصف حکمت کارشناس دیگر برنامه، در تکمیل سخنان دکتر احمدی به ایراد سخن پرداخت. معاون پژوهش المصطفی (ص) بیان داشت که تحول فرهنگی را که پیامبر عظیم‌الشأن اسلام رقم زد، از رهگذر جهل‌زدایی و به تعبیر دیگر بر مبنای معرفت‌محوری حاصل شد. وی به‌نخستین آیاتی نازل شده بر پیامبر(ص) استناد نمود که با «اقرأ» آغاز می‌شود و خداوند علیم ^{جل جلاله} خود را با وصف «الذی علّم بالقلم» یاد می‌کند و   به «قلم»  و «هر آنچه که با قلم نوشته می‌شود» سوگند یاد می‌کند. ایشان در ادامه به سیره و سنت نبوی نیز استناد نمود و نتیجه گرفت که علم‌آموزی محدودیت زمانی و مکانی را بر نمی‌تابد، همچنانکه طبقه، نژاد، قومیت، زبان و ... مسائل از این دست نیز نمی‌تواند هیچ انسانی را از «آگاهی» و «آموزش» باز دارد. این استاد دانشگاه با اظهار تأسف از وضعیت موجود، از همه‌ی زنان و به‌خصوص زنان و دختران تحصیل‌کرده خواست که تحصیل و آموزش را به‌هر صورت ادامه دهند و تهدید فعلی را بدل به فرصت نمایند. وی ضمن گرامی‌داشت یاد و خاطره ‌شهدای راه دانایی (دانشجویان شهید شده در مرکز آموزشی کاج) بیان داشت که مردم ما برای علم و معرفت در طی این سال‌ها هزینه‌ی سنگین و کمرشکن پرداخته است، اما هیچگاه از پا ننشسته است و این بار نیز استوارتر و راسخ‌تر از قبل در مسیر آگاهی و دانایی گام خواهند زد.

دکتر حکمت در ادامه افزود که دومین راهبرد پیامبر(ص) خط بطلان کشیدن بر ارزش‌های جاهلی حاکم بر جامعه عرب آن زمان بود. پیامبر(ص) ارزش‌های نوی را تعریف و با درایت خاصی که مخصوص انبیا و رهبران بزرگ بشری است، در مدت بسیار کوتاه تثبیت نمود؛ ارزش‌هایی که رسول مکرم اسلام (ص) ترویج نمود، ارزش‌های اخلاقی، انسانی و به‌غایت متعالی بود که به دلیل سازگاربودن با فطرت انسانی بر قلوب بشر خسته از تبعیض، جهل، فقر، خرافه‌ی آن روز به سهولت نفوذ نمود. وی به‌عنوان نمونه ارزش «تقوای الهی» را مطرح نمود که به‌مثابه‌ی یکی از ارزش‌های کانونی از سوی پیامبر اسلام (ص) مطرح شد و به‌ جای ارزش‌های جاهلی همچون برتری‌طلبی نژادی، قومی، طبقاتی، جنسیتی و... تثبیت شد. این استاد دانشگاه سپس به نقد فرهنگ غربی پرداخت و خاطرنشان نمود که در غرب تا اواخر قرن 19 زنان حق رأی نداشتند و در برخی جوامع غربی زنان حق مالکیت نیز نداشتند، اما اسلام از همان اول مالکیت را برای زنان به رسمیت شناخته و کرامت زنان را از این رهگذر تأمین نموده است. وی فرهنگ مدرن غربی را نیز علیرغم تبلیغات گسترده  به استفاده ابزاری و تبلیغاتی از زنان متهم نمود.

دبیر نشست علمی «راهبردهای عملی پیامبر اسلام (ص) در تحول جامعه جاهلی به جامعه اسلامی»، سپس با بیان این واقعیت که جامعه جاهلی عرب به‌شدت دچار تفرقه و نفاق بود و پیامبر به‌صورت معجزه‌آسا «وحدت و همبستگی» در جامعه آن روز به ارمغان آورد؛ از دکتر احمدی پرسید که پیامبر(ص) از چه راهبردی در این زمینه استفاده نمود؟

          معاون فرهنگی دانشگاه المصطفی، ابراز داشت که ارزش‌ها و فضایل جاهلی خود عامل اصلی نفاق و تفرقه در آن جامعه بودند و پیامبر (ص) با جایگزین نمودن این معیارها راه را برای همبستگی و ایجاد وحدت هموار نمود. وی نیز به تأیید سخنان دکتر حکمت تأکید نمود که جایگزین کردن ارزش و معیار «تقوای الهی» و امثال این معیار به‌جای ارزش‌های منحط جاهلی، مشکل نفاق به‌صورت ریشه‌ی حل شد. وی سپس به راهکارهای عملی پیامبر در این زمینه پرداخت و بیان داشت که  عقد اخوت میان مسلمانان یکی از راهکارهای عملی پیامبر (ص) در این زمینه بود.

سپس در نوبت پرسش و پاسخ آزاد، یکی از دانشجویان این سوال را پیش کشید که در جامعه امروز افغانستان به دلیل شرایط مردسالارانه موجود، زنان باید چه کار کنند که به کرامت انسانی که اسلام ناب برای زنان لحاظ کرده است دست یابد؟

دکتر حکمت در پاسخ به این سوال بیان داشت که  مفهوم «مردسالاری» ریشه در فرهنگ غربی دارد و بیشتر از سوی فمینیست‌ها به کار می‌رود، با این‌وجود، واقعیت تلخی است که امروز در جامعه ما بسیاری از حقوق حقه زنان از آنان دریغ می‌شوند. وی برای مقابله با این وضعیت به دلیل ضیق وقت از جواب مفصل خودداری نمود و دانشجویان را به مجموعه مقالات «جایگاه زنان در افغانستان: چالشها و راهکارها» ارجاع داد.

پ.ن. در این نشست یکی از دانشجویان (خانم عمرانی) مقاله‌ی تاریخی- تحلیلی-ادبی‌اش را را جع به پیامبر اسلام(ص) ارائه نمود.