سمینار آگاهی دهی با عنوان «آگاهی دهی پلان استراتژیک پوهنتون جامعه المصطفی (ص)- افغانستان ویژه اساتید و کارمندان» با ارائه آقای دکتر محمد هاشم شایان معاون کمیته پلان استراتژیک در تاریخ 14/ 3/ 1403 با حضور اساتید و کارمندان دانشگاه برگزار گردید.

در این سمینار مباحث ذیل ارائه گردید:

مقدمه؛ در مقدمه به اهمیت برنامه ریزی در موفقیت سازمانها اشاره شد. یکی از انواع برنامه ها، برنامه استراتژیک است که اهداف بلند مدت سازمان مشخص ساخته و برای رسیدن به آن همه بخش­های سازمان تلاش می کنند.

بعد از بیان مقدمه؛ به مفاهیم مدیریت استراتژیک پرداخته شد، در بخش به این سوالات پاسخ داده شد، که ما کی هستیم؟ کجا می خواهیم برویم؟ کجا قرار داریم؟ در چه محیطی فعالیت می کنیم؟ و راه رسیدن به اهداف کدام است؟ و اینکه چگونه پیشرفت در فعالیت هایمان را اندازه گیری کنیم؟

در ادامه به تعاریف مفاهیم مدیریت استراتژیک پرداخته شد که این مفاهیم عبارتند از :

استراتژی: طرحی است که بر اساس یک طرز تفکر و اندیشه برای رسیدن به اهداف نهاد تحصیلات عالی تدوین می شود.

برنامه ریزی استراتژیک؛ برنامه استراتژیک عبارت از خلاصه مراحل طرح شده یا اهداف کلی نهاد تحصیلات عالی نسبت به اهداف بخش ها یا دیپارتمنت ها است که به صورت جامع تدوین می گردد.

دیدگاه: دیدگاه یا چشم انداز، تصویر ذهنی تجسمی است از آنچه که فرد یا نهاد تحصیلات عالی می خواهد.

مأموریت: مأموریت، مقصود، دلیل یا فلسفه وجودی یک نهاد تحصیلات عالی را بیان می کند و نهادی را از نهاد مشابه دیگر متمایز می سازد.

دیدگاه پوهنتون جامعه المصطفی؛ پوهنتون جامعه المصطفی(ص)-افغانستان تلاش می‌نماید با استفاده از سرمایه انسانی متعهد و خلاق و ارائه خدمات آموزشی و تحقیقاتی مؤثر و معتبر به عنوان دانشگاه برتر در ترویج و انکشاف علوم بشری در افغانستان و منطقه شناخته شود.

تعین هدف: منظور از تعیین اهداف، تبدیل بیانیه مأموریت، به مقاصد کاربردی و نتایج است.

ارزش‌ها: ارزش‌ها، اصول اعتقادی پویا و اساسی نهاد تحصیلات عالی است. ارزش‌ها، بایدها و نبایدهای نهاد تحصیلات عالی اندکه آرمان ها و مأموریت برمبنای آنها تدوین می‌شوند. به‌طور کُلی، ارزش‌های پوهنتون، اصولی هستندکه رهنمودهایی برای مسیر حرکت و رشد، تصمیم گیری و رفتارها در نهاد های تحصیلات عالی ارائه می‌کنند.

تحلیل عوام داخلی؛ عوامل داخلی، مؤلفه هایی هستندکه مربوط به درون نهاد تحصیلات عالی بوده و برخلاف عوامل خارجی قابل کنترل مدیریت سازمان می‌باشند و به دو دسته: قوت‌ها و ضعف‌ها تقسیم می‌شوندکه از طریق تحلیل عوامل داخلی تجزیه و تحلیل می‌شوند.

تحلیل عوامل خارجی؛ عوامل خارجی یکی از ابزارهای مناسب برای تطبیق یا مقایسه مطالعه عوامل داخلی و خارجی است که زمینه ساز تعیین حالت استراتژیک نهاد تحصیلات عالی شده و راه را برای انتخاب مناسب‌ترین استراتژی‌ها مساعد می‌سازد.

نقاط قوت؛ عبارت است از شایسته‌گی ممتازی که به وسیله آن، نهاد تحصیلات عالی می‌تواند در زمینه‌هایی مانند نوع منابع مالی، تصویر مثبت ذهنی میان خریداران، روابط مثبت با تأمین کنندگان و مواردی از این دست نسبت به رقبا برتر باشد.

نقاط ضعف؛ نوع محدودیت یا کمبود در منابع، مهارت‌ها و امکانات و توانایی‌هایی است که به‌طور محسوس مانع عملکرد اثربخش نهاد تحصیلات عالی می‌شود.

انواع استراتژی؛

استراتژی‌های تهاجمی (قوت/ فرصت): در قالب این استراتژی‌ها، نهاد تحصیلات عالی با استفاده از نقاط قوت داخلی می‌کوشد از فرصت‌های خارجی بهره برداری کند.

استراتژی‌های محافظه کارانه (ضعف/ فرصت): هدف از این استراتژی‌ها، بهره برداری از فرصت‌های موجود در محیط خارج برای قوت بخشیدن نقاط ضعف داخلی است.

استراتژی‌های رقابتی (قوت/ تهدید): نهادهای تحصیلات عالی در اجرای این استراتژی‌ها، می کوشند با استفاده از نقاط قوت خود، اثرات ناشی از تهدیدهای موجود در محیط خارج را کاهش دهند یا آنها را از بین ببرند.

استراتیژی‌های تدافعی(ضعف/ تهدید): نهادهای تحصیلات عالی که این استراتژی‌ها را به اجرا درمی آورند، حالت تدافعی به خود می‌گیرند و هدف، کم کردن نقاط ضعف داخلی و پرهیز از تهدیدهای ناشی از محیط خارجی است.

و در پایان به استراتژی دانشگاه المصطفی پرداخته شد.